خودرو

نقطه پایان رکود ۶ماهه خودرو

دنیای اقتصاد-گروه خودرو :

شامخ وسایل نقلیه و قطعات وابسته‌‌‌ در بهمن‌‌‌‌ماه از خروج رکودی زنجیره خودروسازی کشور حکایت دارد. بر این اساس بیشتر فاکتورهای خودرو در این شاخص اقتصادی با رشد همراه بوده‌اند، و حتی فعالان این حوزه در مقایسه با دی‌ماه، امید بیشتری نسبت به آینده تولید دارند. بر اساس نظرسنجی از مدیران صنعت خودرو و صنایع وابسته مانند قطعه‌سازی، شامخ بهمن‌ماه به ۵۴.۱واحد رسیده است. این در حالی است که این رقم در دی‌ماه ۵۲.۸۴واحد بوده، بنابراین در این مدت شامخ کل گروه خودرو ۱.۲۶واحد رشد را ثبت کرده است.
طبق آمار و اطلاعات شامخ، روند رکودی صنعت خودرو که از خردادماه امسال شروع شد، در مهر اوج گرفت، اما در آبان‌ماه با کمی رشد همراه بود و در آذر باز هم به صورت بسیار محدود رشد را ثبت کرد. در دی‌ماه اما شامخ کل گروه خودرو بالاخره بالاتر از مرز ۵۰ ایستاد تا نشانگر بهبود وضعیت باشد. شامخ بهمن نشان می‌دهد روند رو به بهبود صنعت خودرو تثبیت شده است، به طوری که  در بهمن‌ماه خودرو به رکورد تازه‌ای دست پیدا کرده است و از ابتدای سال جاری تاکنون شامخ خودرو به این میزان نرسیده بود و آخرین باری که شامخ خودرو، بیشتر از رقم ثبت‌شده برای یازدهمین ماه از سال بوده مربوط به اسفند‌ماه سال گذشته است.
رشد محقق‌شده در شامخ بهمن‌ماه را می‌توان متاثر از دو عامل در نظر گرفت. مورد اول رکود چندماهه‌ای است که در شامخ خودرو وجود داشته است. در واقع می‌توان گفت طی چندین ماه گذشته به قدری فاکتورهای مورد بررسی با افت همراه بوده‌اند که هرگونه رشدی در آنها می‌تواند شامخ را شدیدا تحت‌تاثیر قرار دهد.  عامل دوم نیز نزدیک شدن به روزهای پایانی سال است. عموما در سه ماه آخر سال جنب‌و‌جوش در صنعت از جمله خودروسازی افزایش پیدا می‌کند، چراکه خودروسازان سعی می‌کنند تا پایان سال تا حد ممکن به هدف تولیدی خود نزدیک شوند. اثر نزدیک شدن به پایان سال بر جنب‌وجوش صنعت خودرو تنها محدود به سال جاری نیست، بلکه در سال‌های قبل نیز شاهد اوج‌گیری شامخ در ماه‌های نزدیک به عید نوروز بوده‌ایم. بنابراین یکی از عوامل رشد شاخص خودرو مربوط به اثر تقویمی این ماه است.

با این وجود باید توجه کرد که در شامخ بهمن‌ماه از بین ۱۳ فاکتور مورد بررسی، همچنان دو فاکتور کاهشی بوده و چهار شاخص تقریبا ثابت مانده‌اند ولی ۸ فاکتور نشانگر رشد بوده‌اند. علاوه بر این، امید خودروسازان نسبت به آینده رشد کرده است. بر اساس آمار و اطلاعات منتشر‌شده از طرف اتاق بازرگانی ایران، فاکتور «انتظارات تولید آینده» در بهمن‌ماه روی ۶۰.۴واحد ایستاده، این درحالی است که این رقم در دی‌ماه ۵۵.۱۷واحد بوده است. بنابراین طی مدت مذکور این فاکتور با رشد ۵.۲۳واحدی همراه بوده است.
افزایش امید خودروسازان در مورد تولید در آینده می‌تواند متاثر از احتمال افزایش قیمت خودرو با شروع سال جدید باشد. آخرین قیمت‌گذاری رسمی خودرو به اردیبهشت‌ماه سال جاری برمی‌گردد و خودروسازان امید دارند در فروردین‌ماه سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان با رشد رسمی قیمت خودرو موافقت کند. اگر این اتفاق رخ دهد، می‌تواند مشکل کمبود نقدینگی تولیدکنندگان خودرو را تا حدی حل‌وفصل کرده و موجب رشد تولید شود.
اتاق بازرگانی ایران، به ‌‌‌عنوان مرجع انتشار شامخ، این شاخص اقتصادی را این‌‌‌‌‌‌‌‌‌طور توصیف می‌کند: «شامخ یکی از شاخص‌‌‌‌‌‌‌‌‌های اقتصادی است که مورد پذیرش بیشتر کشورهای توسعه‌‌‌‌‌‌‌‌‌یافته است. درحال‌‌‌حاضر شاخص شامخ برای حدود ۲۹هزار بنگاه بخش خصوصی در بیش از ۴۰کشور جهان محاسبه و منتشر می‌شود. این شاخص براساس پایش پرسش‌‌‌نامه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای به دست می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌آید و بینش آنی و تصویر سریعی از شرایط اقتصاد کلان، به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ویژه وضعیت رونق و رکود در بخش‌‌‌‌‌‌‌‌‌های صنعت و خدمات، ارائه می‌دهد. درواقع شامخ تصور تولیدکنندگان از وضعیت تولیدی بوده و به‌‌‌‌‌‌‌‌‌نوعی نشان از میزان امید آنها به آینده دارد.»
همان‌طور که اشاره شد، تعداد قابل‌توجهی از شاخص‌‌‌های مورد بررسی در شامخ بهمن‌ماه با رشد همراه بوده‌اند. در این بین بیشترین رشد محقق‌‌شده مربوط به فاکتور «میزان فروش محصولات» است که از ۵۰واحد در دی‌ماه به ۵۸.۳واحد در بهمن رسیده تا رشد ۸.۳واحدی را ثبت کند. البته خودروسازان فروش جدیدی در بهمن‌ماه نداشته‌اند و احتمالا رشد ثبت‌شده برای میزان فروش محصولات مربوط به فروش قطعه است. البته فاکتور «موجودی مواد اولیه» این فرضیه را تایید نمی‌کند. این شاخص جزو معدود آمارهایی است که در شامخ بهمن‌ماه افت داشته و از ۵۱.۷۲‌واحد به ۴۷.۹واحد رسیده است تا ضمن عبور از مرز ۵۰ کاهش ۳.۸۲واحدی داشته باشد که نشان می‌دهد وضعیت موجودی مواد اولیه در انبار خودروسازان بدتر شده است. این موضوع به دلیل ماهیت آهنگی شامخ است. درواقع پایین‌تر از رقم ۵۰ در شامخ نشان از وضعیتی نامطلوب دارد. بر این اساس عدد محاسبه‌شده چنانچه زیر ۵۰ باشد، اما از عدد محاسبه‌‌‌‌‌‌‌‌‌شده ماه قبل بیشتر باشد، نشان می‌دهد سرعت بدترشدن وضعیت کاهش یافته است. در مقابل، چنانچه عدد محاسبه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شده بالای ۵۰، اما از عدد ماه قبل کمتر باشد، نشان می‌دهد سرعت بهبود وضعیت در مقایسه با ماه قبل کاهش یافته است.
این در حالی است که دیدگاه مدیران خودروساز نسبت به میزان تولید تقریبا ثابت مانده است. این شاخص که در دی‌ماه ۵۸.۶۲‌واحد بود در بهمن ۵۸.۳واحد را ثبت کرده تا افتی ناچیز معادل ۰.۳۲واحد داشته باشد که تقریبا می‌توان گفت ثابت مانده است. با این وجود آمارنامه بهمن‌ماه تولید خودرو که توسط وزارت صمت منتشر می‌شود، ثبات در تیراژ خودرو را تایید نمی‌کند؛ به طوری که طبق آمار این وزارتخانه، خودروسازان در ماه میانی زمستان ۱۲۲هزار و ۲۷۵ دستگاه تولید داشته‌اند که نسبت به آمار ۱۱۷هزار و ۴۶۰دستگاهی دی‌ماه، ۴هزار و ۸۱۵ دستگاه بیشتر شده است. بنابراین ثباتی را که شامخ نشان می‌دهد تنها می‌توان به افت تولید قطعه نسبت داد.  البته باید توجه کرد که تولید خودروهای سواری نیز در بهمن افت داشته، اما افزایش تولیدی که حتی در آمارنامه وزارت صمت دیده می‌شود بیشتر تحت تاثیر تولید «وانت» است.
«میزان سفارش‌های جدید» نیز از فاکتورهایی بود که در شامخ یازدهمین ماه از سال با رشد همراه بوده و از ۵۳.۴۵واحد به ۵۸.۳واحد رسید تا رشد ۴.۸۵واحدی داشته باشد. به ‌رغم اینکه قیمت فروش خودرو در بهمن‌ماه هیچ تغییری نداشته اما فاکتور مربوط به آن در شامخ این ماه نشانگر افزایش است؛ به ‌طوری ‌که در این ماه این شاخص روی ۵۴.۲واحد ایستاده که نسبت به رقم ثبت‌‌شده دی، یعنی ۴۸.۲۸، به میزان ۵.۹۲واحد رشد را نشان می‌دهد. این موضوع می‌تواند به علت تحویل برخی خودروهای آپشنال باشد که خودروسازان توانسته بودند در دی‌ماه مجوز افزایش قیمت آنها با اضافه شدن برخی آپشن‌ها را بگیرند. حال ممکن است با تحویل این خودروها در بهمن‌ماه رضایت مدیران این شرکت‌ها از قیمت محصولات بهبود یافته باشد.
از طرف دیگر خودروسازان سفارش‌های دریافتی خود را با سرعت بیشتری تحویل داده‌اند؛ به طوری که فاکتور «سرعت انجام و تحویل سفارش» در این ماه با رشد ۲.۸۵واحدی، از ۵۳.۴۵واحد به ۵۸.۳واحد رسیده است. رشد محقق‌شده به خاطر نزدیکی به پایان سال است که خودروسازان سعی می‌کنند پیش از عید نوروز برخی از تعهدات خود را ایفا کنند.
همچنین خودروسازان در بهمن‌ماه نیز شدیدا تحت‌تاثیر تورم بوده‌اند. گرچه شاخص «قیمت خرید مواد اولیه» تقریبا نسبت به دی ثابت مانده و از ۶۸.۹۷واحد به ۶۸.۸واحد رسیده است، اما به هر صورت رقم ثبت‌شده برای این فاکتور بالاترین رقم ثبت‌شده در شامخ بهمن‌ماه است که نشان می‌دهد قیمت خرید مواد اولیه همچنان برای خودروسازان در حال افزایش است، اما با توجه به ماهیت آهنگی شامخ تنها سرعت رشد قیمت‌ها نسبت به دی ثابت مانده است.
«میزان استخدام و به‌کارگیری نیروی انسانی» نیز یکی از فاکتورهایی بود که با کاهش همراه بوده و از ۴۴.۸۳واحد به ۴۳.۸واحد رسیده و افت ۱.۰۳واحدی داشته که البته همچنان کمتر از ۵۰ است و نشان می‌دهد استخدام در این شرکت‌ها با سرعت بیشتری اما درحال کاهش است. به‌‌‌رغم وضعیت رکودی، خودروسازان در آبان استخدام‌های زیادی داشتند که به نظر می‌رسد این روند را در آذر، دی و بهمن متوقف کرده باشند.
«میزان صادرات» شاخص دیگری است که در شامخ ماه میانی زمستان با رشد همراه بوده و حتی مرز ۵۰ را نیز رد کرده است؛ بدین‌معنا که نه‌تنها روند افت صادرات متوقف شده بلکه صادرات خودرو و قطعه افزایش نیز پیدا کرده است. البته هیچ اطلاعاتی در دست نیست که این رشد صادرات از چه محلی رقم خورده، آیا صادرات به کشور خاصی اوج گرفته یا مقصد جدید صادراتی برای صنعت خودرو و قطعه کشور ایجاد شده است؟ آمار و اطلاعات مشخصی برای پاسخ به این پرسش وجود ندارد اما به هر صورت شامخ بهمن‌ماه حاکی از رشد در صادرات است.
«موجودی محصول در انبار» فاکتور دیگری از شامخ بهمن‌ماه است که تقریبا ثابت مانده است. این شاخص که در دی‌ماه ۴۸.۲۸واحد بود، در بهمن به ۴۷.۹واحد رسیده که نشانگر افت تنها ۰.۳۸واحدی است. البته همان‌طور که مشخص است همچنان این رقم زیر مرز ۵۰ است که نشان می‌دهد انبار خودروسازان رو به خالی شدن است، این موضوع نیز می‌تواند متاثر از جنب‌و‌جوش پایان سال باشد. میزان «مصرف حامل‌‌‌‌‌‌‌‌‌های انرژی» آخرین شاخصی است که در شامخ بهمن‌‌‌ماه خودروساز‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها مورد بررسی قرار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهیم. این شاخص در این ماه از ۶۰.۳۴واحد به ۶۰.۴واحد رسیده است که نشان از ثبات نسبتی آن دارد.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا